Árshlutareikningur Kópavogsbæjar fyrir tímabilið 1. janúar til 30. júní 2026 var lagður fram í bæjarráði Kópavogs í dag, fimmtudaginn 10. september.
Rekstrarniðurstaða samstæðu Kópavogsbæjar, A- og B-hluta, er 306 milljónum krónum betri en gert var ráð fyrir í áætlunum. Samstæðan er hins vegar neikvæð um 112 milljónir króna á fyrstu sex mánuðum ársins sem skýrist af fjármagnsgjöldum sem eru umfram áætlanir vegna aukinnar verðbólgu. Áætlanir gerðu ráð fyrir 418 milljóna króna rekstrarhalla á samstæðunni. Rekstrarniðurstaða A-hluta er neikvæð um 222 milljónir króna samanborið við 485 milljóna króna áætlaðan halla og er niðurstaðan því 263 milljónum krónum betri en áætlun gerði ráð fyrir. Neikvæð rekstrarniðurstaða skýrist af aukinni verðbólgu en um síðastliðin áramót voru 84,5% skulda Kópavogsbæjar verðtryggðar og hreyfast því í takt við þróun verðbólgu.
Heildarskuldir og skuldbindingar bæjarins lækka hins vegar að raunvirði á fyrstu sex mánuðum ársins. Neikvæða rekstrarniðurstöðu má því rekja til reiknaðra fjármagnsliða en ekki reksturs á grunnþjónustu bæjarins.
Grunnrekstur áfram sterkur
Veltufé frá rekstri samstæðunnar nam 2,5 milljörðum krónum á tímabilinu og handbært fé frá rekstri 1,1 milljarði króna. Framlegð samstæðunnar var 3,8 milljarðar króna eða 12,1% af rekstrartekjum fyrir lífeyrisskuldbindingu og 3 milljarðar króna eða 9,7% af rekstrartekjum þegar tekið er tillit til lífeyrisskuldbindinga. Þessar tölur gefa mikilvæga mynd af styrk rekstrarins og getu hans til að standa undir fjárfestingum, afborgunum skulda og framtíðaruppbyggingu.
Rekstur málaflokka 97,5% af skatttekjum
Skatttekjur Aðalsjóðs námu 25,2 milljörðum króna á tímabilinu og voru 423 milljónum króna yfir áætlun. Á sama tíma var rekstrarkostnaður málaflokka 24,6 milljarðar króna, eða 140 milljónum króna undir áætlun. Rekstur málaflokka var þannig 97,5% af skatttekjum samanborið við 99,7% samkvæmt áætlun. Þetta endurspeglar að rekstur grunnþjónustu sveitarfélagsins hefur almennt þróast betur en áætlanir gerðu ráð fyrir.
„Þrátt fyrir krefjandi ytri aðstæður með hækkandi vöxtum og þrálátri verðbólgu sýnir uppgjörið að grunnrekstur Kópavogsbæjar stendur traustum fótum. Sé horft framhjá fjármagnsliðum er rekstur til grunnþjónustu sveitarfélagsins á fyrstu sex mánuðum ársins mun betri en áætlanir gerðu ráð fyrir. Sterk staða Kópavogsbæjar er afrakstur markvissrar forgangsröðunar, hagræðingar og ábyrgra ákvarðana í rekstri sveitarfélagsins. Veltufé frá rekstri er lykilstærð í rekstri sveitarfélaga og nam 2,5 milljörðum króna á tímabilinu. Sú niðurstaða sýnir að reksturinn skapar áfram verulegt svigrúm til fjárfestinga, niðurgreiðslu skulda og áframhaldandi uppbyggingar í bænum. Áhrif aukinnar verðbólgu og hækkandi vaxta eru hins vegar umtalsverð og hafa þung áhrif á reiknaða fjármagnsliði og þar með rekstrarniðurstöðu tímabilsins. Á árunum 2024 og 2025 var reksturinn að skila einni bestu afkomu í 18 ár og árshlutauppgjör 2026 gefur vísbendingu um að reksturinn verði áfram sögulega sterkur.
Verðbólga og háir vextir hafa þrengt að ráðstöfunartekjum heimila víða um land, og því hefur Kópavogsbær lagt ríka áherslu á að verja hagsmuni íbúa og tryggja stöðugleika í fjármálum heimilanna. Fasteignagjöld hafa lækkað að raunvirði síðustu ár og eru þau lægstu á höfuðborgarsvæðinu. Þá tilkynnti Kópavogsbær fyrr á árinu að gjaldskrárhækkanir á árinu 2026 yrðu takmarkaðar við 2,5% á barnafjölskyldur til að standa vörð um ráðstöfunartekjur þeirra og stuðla að friði á vinnumarkaði. Mikilvægt er að aðrir opinberir aðilar stigi áþekk skref enda gríðarlegir hagsmunir í húfi fyrir íslenskt samfélag að ná tökum á verðbólgunni þannig að vextir geti lækkað á ný.
Ábyrg fjármálastjórn með skynsamlegri forgangsröðun er forsenda þess að unnt sé að veita áfram góða þjónustu til bæjarbúa. Við munum áfram leggja áherslu á að skila ábata af góðum rekstri til íbúa í formi lægri fasteignagjalda, hóflegra gjaldahækkana og bættrar þjónustu,“ segir Ásdís Kristjánsdóttir, bæjarstjóri Kópavogs.
Framkvæmt fyrir 2,4 milljarða króna í vaxandi sveitarfélagi
Á fyrri helmingi ársins voru tekjufærð lóðagjöld að fjárhæð 550 milljónir króna vegna úthlutaðra byggingarlóða þar sem búið var að ganga frá lóðaleigusamningum. Fjárfestingar samstæðunnar námu um 2,4 milljörðum króna á tímabilinu og var þar meðal annars um að ræða framkvæmdir við Barnaskóla Kársness, Skólatröð, gatnagerð í Vatnsendahvarfi og aðra mikilvæga innviði sveitarfélagsins.
Heildarskuldir og skuldbindingar samstæðunnar námu 59,2 milljörðum króna í lok júní og höfðu hækkað um 940 milljónir króna frá áramótum. Þar vega verðbólguáhrif þungt, en verðbætur á skuldum námu um 1.245 milljónum króna og lífeyrisskuldbinding hækkaði um 258 milljónir króna á tímabilinu. Þetta þýðir að á raunvirði hafa skuldirnar lækkað um 563 milljónir króna.
Skatttekjur samstæðunnar námu 22,2 milljörðum króna á fyrri helmingi ársins og voru um 474 milljónum krónum yfir áætlun. Í sögulegu samhengi falla um 47-49% af skatttekjum sveitarfélagsins til á fyrri helmingi ársins en 51-53% á þeim síðari, sem endurspeglar hefðbundið tekjuflæði bæjarins yfir árið.
Fjármagnsgjöld hafa haft veruleg áhrif á uppgjörið þar sem verðbólga og vextir hafa reynst hærri en gert var ráð fyrir við gerð fjárhagsáætlunar. Nettó fjármagnsgjöld samstæðunnar voru 2,1 milljarður króna og um 889 milljónum króna hærri en áætlanir gerðu ráð fyrir. Á móti kemur að skatttekjur voru yfir áætlun og samanlagður rekstur málaflokka þróaðist betur en áætlanir gerðu ráð fyrir.
Árshlutareikningurinn, sem nær yfir tímabilið 1. janúar til 30. júní 2026, er óendurskoðaður og ókannaður en gerður í samræmi við lög og reglugerðir, en þó þannig að ekki eru samdar sérstakar skýringar við hann aðrar en samandregin greinargerð.
Árshlutareikningurinn er notaður til að kanna hvernig rekstur hefur verið að þróast á árinu og hann myndar grunn að útkomuspá bæjarins fyrir árið 2026 sem er grunnur að fjárhagsáætlun næsta árs.
Viðhengi
